एंजिओग्राफी आणि एंजिओप्लास्टी म्हणजे काय?
आजच्या धकाधकीच्या जीवनशैलीमध्ये हृदयविकाराचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. छातीत दुखणे, श्वास लागणे, अचानक थकवा किंवा हृदयविकाराचा झटका यांसारख्या समस्या दिसू लागल्यावर डॉक्टर काही विशेष तपासण्या सुचवतात. त्यामध्ये एंजिओग्राफी आणि एंजिओप्लास्टी या दोन महत्त्वाच्या प्रक्रिया आहेत. अनेक लोकांना या दोन्ही प्रक्रियांबद्दल संभ्रम असतो. चला, सोप्या भाषेत समजून घेऊया. एंजिओग्राफी म्हणजे काय? एंजिओग्राफी ही हृदयाच्या रक्तवाहिन्यांची तपासणी करण्याची आधुनिक वैद्यकीय प्रक्रिया आहे. एंजिओग्राफी कधी केली जाते? छातीत वेदना किंवा जडपणा हृदयविकाराचा संशय ECG किंवा 2D Echo मध्ये समस्या दिसल्यास हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर ब्लॉकेज (अडथळा) तपासण्यासाठी प्रक्रिया कशी केली जाते? हाताच्या मनगटातून किंवा मांडीतील रक्तवाहिनीतून एक बारीक कॅथेटर टाकला जातो. रक्तवाहिनीत विशेष डाई (contrast dye) सोडली जाते. एक्स-रे मशीनद्वारे रक्तवाहिन्यांचे चित्र घेतले जाते. त्यामुळे ब्लॉकेज कुठे आणि किती आहे हे स्पष्ट दिसते. एंजिओग्राफी ही तपासणी (Diagnostic Procedure) आहे, उपचार नाही. एंजिओप्लास्टी म्हणजे काय? एंजिओग्राफीमध्ये ब्लॉकेज आढळल्यास पुढील उपचार म्हणून एंजिओप्लास्टी केली जाते. एंजिओप्लास्टी कधी आवश्यक असते? हृदयाच्या रक्तवाहिनीत जास्त ब्लॉकेज असल्यास हृदयविकाराचा झटका आल्यावर औषधांनी आराम न मिळाल्यास प्रक्रिया कशी केली जाते? ब्लॉकेज असलेल्या भागात छोटा बलून पोहोचवला जातो. बलून फुगवून अडथळा दूर केला जातो. त्या ठिकाणी स्टेंट (जाळीसारखी नळी) बसवली जाते. त्यामुळे रक्तप्रवाह पुन्हा सुरळीत होतो. एंजिओप्लास्टी ही उपचार (Treatment Procedure) आहे. एंजिओग्राफी आणि एंजिओप्लास्टी यातील फरक मुद्दा एंजिओग्राफी एंजिओप्लास्टी उद्देश तपासणी उपचार ब्लॉकेज काढते का? नाही हो स्टेंट बसवतात का? नाही हो कालावधी 20–30 मिनिटे 45–90 मिनिटे एंजिओप्लास्टी नंतर काळजी डॉक्टरांनी दिलेली औषधे नियमित घ्या धूम्रपान व तंबाखू टाळा कमी तेलकट आणि कमी मीठाचा आहार घ्या नियमित चालणे किंवा हलका व्यायाम करा रक्तदाब, साखर आणि कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवा हृदयविकाराची लक्षणे दुर्लक्षित करू नका खालील लक्षणे दिसल्यास त्वरित हृदयतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या: छातीत दाब किंवा जळजळ डाव्या हातात किंवा जबड्यात वेदना अचानक घाम येणे श्वास घेण्यास त्रास चक्कर किंवा कमजोरी लवकर निदान केल्यास गंभीर हृदयविकार टाळता येऊ शकतो. पुण्यात आधुनिक हृदय उपचार सुविधा पुण्यातील Inamdar Hospital येथे अत्याधुनिक कार्डिओलॉजी विभाग, अनुभवी हृदयतज्ज्ञ आणि प्रगत कॅथलॅब सुविधांद्वारे एंजिओग्राफी व एंजिओप्लास्टी सुरक्षितपणे केली जाते. त्वरित निदान, 24×7 आपत्कालीन सेवा आणि रुग्णकेंद्री उपचार पद्धतीमुळे हृदयविकाराच्या रुग्णांसाठी हे एक विश्वासार्ह उपचार केंद्र मानले जाते.
एंजिओग्राफी आणि एंजिओप्लास्टी म्हणजे काय? Read More »
